Identifikimi me radiofrekuencë (RFID) përdor fusha elektromagnetike për të identifikuar dhe gjurmuar automatikisht etiketat e bashkangjitura në objekte. Një sistem RFID përbëhet nga një transponder i vogël radioje i quajtur etiketë, një marrës radioje dhe një transmetues. Kur aktivizohet nga një impuls elektromagnetik i marrjes në pyetje nga një pajisje lexuese RFID aty pranë, etiketa transmeton të dhëna dixhitale, zakonisht një numër identifikues inventari, përsëri te lexuesi. Ky numër mund të përdoret për të gjurmuar mallrat e inventarit.
Etiketat pasive furnizohen me energji nga valët radio të lexuesit RFID. Etiketat aktive furnizohen me energji nga një bateri dhe kështu mund të lexohen në një distancë më të madhe nga lexuesi RFID, deri në qindra metra.
Ndryshe nga një barkod, etiketa nuk ka nevojë të jetë brenda vijës së shikimit të lexuesit, kështu që mund të jetë e integruar në objektin e gjurmuar. RFID është një metodë e identifikimit automatik dhe kapjes së të dhënave (AIDC).
Etiketat RFID përdoren në shumë industri. Për shembull, një etiketë RFID e bashkangjitur në një automobil gjatë prodhimit mund të përdoret për të ndjekur progresin e tij përmes linjës së montimit, produktet farmaceutike të etiketuara me RFID mund të gjurmohen përmes depove, dhe implantimi i mikroçipave RFID në bagëti dhe kafshë shtëpiake mundëson identifikimin pozitiv të kafshëve. Etiketat mund të përdoren gjithashtu në dyqane për të përshpejtuar arkëtimin dhe për të parandaluar vjedhjet nga klientët dhe punonjësit.
Meqenëse etiketat RFID mund të ngjiten në para fizike, veshje dhe sende, ose të implantohen te kafshët dhe njerëzit, mundësia e leximit të informacionit të lidhur personalisht pa pëlqimin e tyre ka ngritur shqetësime për privatësinë. Këto shqetësime rezultuan në zhvillimin e specifikimeve standarde që adresojnë çështjet e privatësisë dhe sigurisë.
Në vitin 2014, tregu botëror i RFID-it vlente 8.89 miliardë dollarë amerikanë, nga 7.77 miliardë dollarë amerikanë në vitin 2013 dhe 6.96 miliardë dollarë amerikanë në vitin 2012. Kjo shifër përfshin etiketat, lexuesit dhe softuerët/shërbimet për kartat RFID, etiketat, fobet dhe të gjithë faktorët e tjerë të formës. Vlera e tregut pritet të rritet nga 12.08 miliardë dollarë amerikanë në vitin 2020 në 16.23 miliardë dollarë amerikanë deri në vitin 2029.
Në vitin 2024, u shitën rreth 50 miliardë çipa etiketash, sipas webinarëve të Atlas RFID dhe RAIN Alliance në korrik 2025.
Histori
Në vitin 1945, Leon Theremin shpiku "Gjënë", një pajisje dëgjimi për Bashkimin Sovjetik që ritransmetonte valët e radios incidente me informacionin shtesë audio. Valët e zërit vibronin një diafragmë, e cila ndryshonte pak formën e rezonatorit, i cili modulonte frekuencën e reflektuar të radios. Edhe pse kjo pajisje ishte një pajisje e fshehtë dëgjimi, në vend të një etikete identifikimi, ajo konsiderohet të jetë një paraardhëse e RFID sepse ishte pasive, duke u energjizuar dhe aktivizuar nga valët nga një burim i jashtëm.
Teknologji e ngjashme, siç është transponderi i identifikimit të mikut ose armikut, u përdor rregullisht nga Aleatët dhe Gjermania në Luftën e Dytë Botërore për të identifikuar avionët si miqësorë ose armiqësorë. Transponderët përdoren ende nga shumica e avionëve me motor. Një punim i hershëm që eksploron RFID është dokumenti historik i vitit 1948 nga Harry Stockman, i cili parashikoi se "Duhet të bëhet një punë e konsiderueshme kërkimore dhe zhvillimore përpara se të zgjidhen problemet themelore të mbetura në komunikimin me energji të reflektuar dhe përpara se të eksplorohet fusha e aplikimeve të dobishme".
Pajisja e Mario Cardullo-s, e patentuar më 23 janar 1973, ishte paraardhësi i parë i vërtetë i RFID-së moderne, pasi ishte një transponder radio pasiv me memorie. Pajisja fillestare ishte pasive, e mundësuar nga sinjali hetues dhe iu demonstrua në vitin 1971 Autoritetit Portual të Nju Jorkut dhe përdoruesve të tjerë potencialë. Ajo përbëhej nga një transponder me memorie 16 bit për përdorim si pajisje pagese. Patenta bazë e Cardullo-s mbulon përdorimin e frekuencës radio (RF), zërit dhe dritës si bartës transmetimi. Plani origjinal i biznesit i paraqitur investitorëve në vitin 1969 tregonte përdorimet në transport (identifikimi i automjeteve, sistemi automatik i pagesës, targa elektronike, manifesti elektronik, itinerari i automjeteve, monitorimi i performancës së automjeteve), bankare (libër çeku elektronik, kartë krediti elektronike), siguri (identifikimi i personelit, porta automatike, mbikëqyrje) dhe mjekësore (identifikimi, historia e pacientit).
Në vitin 1973, një demonstrim i hershëm i etiketave RFID me fuqi të reflektuar (shpërndarje e moduluar prapa), si pasive ashtu edhe gjysmë-pasive, u krye nga Steven Depp, Alfred Koelle dhe Robert Freyman në Laboratorin Kombëtar të Los Alamos. Sistemi portativ funksiononte në 915 MHz dhe përdorte etiketa 12-bitëshe. Kjo teknikë përdoret nga shumica e etiketave RFID UHFID dhe mikrovalë të sotme.
Në vitin 1983, patenta e parë që shoqërohej me shkurtesën RFID iu dha Charles Walton.
Në vitin 1996, patenta e parë për një etiketë pasive RFID pa bateri me ndërhyrje të kufizuar iu dha David Everett, John Frech, Theodore Wright dhe Kelly Rodriguez.
Dizajn
Një sistem identifikimi me frekuencë radioje përdor etiketa ose etiketa të bashkangjitura në objektet që duhen identifikuar. Transmetues-marrës radioje dykahësh të quajtur hetues ose lexues dërgojnë një sinjal në etiketë dhe lexojnë përgjigjen e saj.
Etiketat
Etiketat RFID përbëhen nga tre pjesë:
një mikroçip (një qark i integruar që ruan dhe përpunon informacionin dhe modulon e demodulon sinjalet e radiofrekuencës (RF))
- një antenë për marrjen dhe transmetimin e sinjalit
- një substrat
Informacioni i etiketës ruhet në memorien jo të paqëndrueshme. Etiketat RFID përfshijnë logjikë fikse ose të programueshme për përpunimin e të dhënave të transmetimit dhe të sensorit, përkatësisht.
Etiketat RFID mund të jenë pasive, aktive ose pasive të asistuara nga bateria. Një etiketë aktive ka një bateri të integruar dhe transmeton periodikisht sinjalin e saj të identifikimit. Një etiketë pasive e asistuar nga bateria ka një bateri të vogël të integruar dhe aktivizohet kur është në prani të një lexuesi RFID. Një etiketë pasive është më e lirë dhe më e vogël sepse nuk ka bateri; në vend të kësaj, etiketa përdor energjinë radio të transmetuar nga lexuesi. Megjithatë, për të operuar një etiketë pasive, ajo duhet të ndriçohet me një nivel fuqie afërsisht një mijë herë më të fortë se një etiketë aktive për transmetimin e sinjalit.
Etiketat mund të jenë vetëm për lexim, duke pasur një numër serial të caktuar nga fabrika që përdoret si çelës për në një bazë të dhënash, ose mund të jenë për lexim/shkrim, ku të dhënat specifike të objektit mund të shkruhen në etiketë nga përdoruesi i sistemit. Etiketat e programueshme në terren mund të jenë për shkrim një herë, për lexim të shumëfishtë; etiketat bosh mund të shkruhen me një kod elektronik produkti nga përdoruesi.
Etiketa RFID e merr mesazhin dhe më pas përgjigjet me identifikimin e saj dhe informacione të tjera. Ky mund të jetë vetëm një numër serial unik i etiketës, ose mund të jetë informacion që lidhet me produktin, siç është numri i stokut, numri i lotit ose serisë, data e prodhimit ose informacione të tjera specifike. Meqenëse etiketat kanë numra serialë individualë, dizajni i sistemit RFID mund të dallojë midis disa etiketave që mund të jenë brenda rrezes së lexuesit RFID dhe t'i lexojnë ato njëkohësisht.
Lexuesit
Sistemet RFID mund të klasifikohen sipas llojit të etiketës dhe lexuesit. Ekzistojnë 3 lloje:
Një sistem etikete aktive me lexues pasiv (PRAT) ka një lexues pasiv i cili merr sinjale radio vetëm nga etiketat aktive (funksionon me bateri, vetëm transmeton). Diapazoni i pritjes së një lexuesi të sistemit PRAT mund të rregullohet nga 1–2,000 këmbë (0–600 m), duke lejuar fleksibilitet në aplikime të tilla si mbrojtja dhe mbikëqyrja e aseteve.
Një sistem etiketash pasive me lexues aktiv (ARPT) ka një lexues aktiv, i cili transmeton sinjale hetuesi dhe gjithashtu merr përgjigje të vërtetimit nga etiketat pasive.
